Slachtoffer gebaat bij volledige informatie

22-02-2017

Nee zeggen tegen herstelbemiddeling is een goed recht. Maar wat zijn de beweegredenen en waar zijn die op gebaseerd? Slachtofferhulp Nederland en Slachtoffer in Beeld deden verkennend onderzoek naar slachtoffers die niet willen deelnemen aan herstelbemiddeling. Conclusie: meer en vaker informatie geven maakt het voor een slachtoffer mogelijk een echt gefundeerde keuze te maken.

Op basis van 10 jaar herstelbemiddeling weten we dat slachtoffers door herstelbemiddeling antwoorden op vragen en erkenning krijgen. Het initiatief voor bemiddeling is meestal afkomstig van de dader (75%). Ongeveer de helft van de benaderde slachtoffers gaat in op een verzoek. Het recht om deelname te weigeren, past bij de vrijwilligheid van herstelbemiddeling. Slachtofferhulp Nederland en Slachtoffer in Beeld onderzochten samen wat de redenen zijn om nee te zeggen, om ervan te leren en waar relevant de werkprocessen te verbeteren.

Resultaten en conclusies

Een belangrijke reden om niet mee te doen, is dat slachtoffers door onder meer onvoldoende bekendheid met bemiddeling niet de toegevoegde waarde inzien van deelname. Of zij voelen zich te boos of te emotioneel. Als de bemiddeling een mediation in stafzaken is, wil een deel van de slachtoffers de strafzaak (eerst) zonder bemiddeling laten afhandelen.  Slachtofferhulp Nederland en Slachtoffer in Beeld  concluderen daarom dat het belangrijk is dat slachtoffers goede en volledige informatie over het bemiddelingsproces krijgen, als ook over de voor- en nadelen van deelname.

Volledige informatie

Ook zouden slachtoffers meer informatie moeten krijgen over het effect van herstelbemiddeling. In het onderzoek geven slachtoffers aan dat ze zich te boos of te emotioneel voelen om aan de bemiddeling deel te nemen. Maar uit eerder onderzoek 'Impact in Beeld' is gebleken dat angst en woede bij slachtoffers juist afnemen door  bemiddeling. Ze zijn er dus bij gebaat. Ook bij mediation in strafzaken is volledige informatie cruciaal. Slachtoffers moeten weten dat naast mediation ook slachtoffer-daderbemiddeling buiten het strafrecht mogelijk is. En dat daarbij ook gekozen kan worden voor bemiddeling ná het strafproces. 

Vaker informatie

Tot slot bevelen de onderzoekers aan om slachtoffers niet alleen vollédige informatie te bieden maar ook vaker, door in een later stadium opnieuw de mogelijkheid van herstelbemiddeling aan te bieden. Doordat de strafzaak bijvoorbeeld is afgerond of doordat het slachtoffer zich anders voelt, kan het slachtoffer anders denken over deelname aan herstelbemiddeling. Door meer en vaker informatie te geven kan een slachtoffer een gefundeerde keuze maken.

Europese minimumnormen

Het pleidooi sluit ook aan bij de Europese minimumnormen voor slachtofferrechten die eerder deze week in de Eerste Kamer werd besproken. De EU-richtlijn pleit ook voor volledige en onbevooroordeelde informatie over het bemiddelingsproces en vertrouwelijkheid van de bemiddelingsgesprekken.  

Vervolgonderzoek

In 2017 voeren Slachtoffer in Beeld en Slachtofferhulp Nederland verdiepend onderzoek uit naar de niet-deelnemers, onder andere om te kijken of en hoe er een verband is tussen het nee-zeggen, en kenmerken van het delict en de betrokkenen.